Terugblik ondernemersevent: Energievraagstuk? Watt nu?! - Impuls Zeeland helpt jou als ondernemer met innoveren, investeren en internationaliseren

Accepteer marketing cookies om de video te bekijken.

Jac  Goorden geeft aan geen belang te hebben bij netbeheerders of specifieke leveranciers; hij werkt onafhankelijk.
De presentatie richt zich op ondernemers die nu al aan de slag willen met energiehubs en praktische handvatten zoeken.
Hij benadrukt dat energiehubs tot stand komen door samenwerking tussen ondernemers, gemeenten, netbeheerders en adviesbureaus.

Een energiehub is een lokale samenwerking waarin bedrijven samen energie opwekken, opslaan en verbruiken.
Het begrip kent verschillende varianten:
- Energiecollectieven: huishoudens werken samen aan gezamenlijke zonnepanelen of batterijen.
- Mobiliteitshubs: gezamenlijke laadpleinen voor voertuigen (bijv. elektrische auto’s of schepen).
- Bedrijventerrein-hubs (focus van de presentatie): bedrijven op één terrein stemmen hun elektriciteitsverbruik op elkaar af.

De toenemende netcongestie maakt het noodzakelijk dat bedrijven gaan samenwerken om piekbelastingen te verminderen.
Door een energiehub kunnen ondernemers onderling energie uitwisselen en pieken spreiden. Dat kan via:
- Tijdverschuiving van verbruik.
- Kabel delen (cable pooling).
- Opslag in batterijen.

Goorde bespreekt drie juridische vormen:

Cable pooling: meerdere partijen delen één aansluiting. Cable pooling 2.0 laat maximaal vier partijen (waarvan één verbruiker) op één kabel toe. Dit is geschikt voor grote zonne- en windparken.
Gesloten distributiesystemen (GDS): bedrijven leggen een privaat netwerk aan achter één aansluiting; zij worden zelf netbeheerder. Dit kan juridisch complex zijn, vereist goedkeuring van de ACM en is niet voor iedereen geschikt.
Groepstransportovereenkomsten (GTO’s): de meest veelbelovende optie. Ondernemers behouden hun eigen aansluiting maar delen gezamenlijk een transportlimiet. Ze stemmen af wie op welk moment verbruikt of teruglevert. De netbeheerder stelt het gezamenlijke vermogen vast op basis van de huidige profielen en groeiplannen.

Onder een GTO blijft iedere deelnemer zijn eigen aansluiting houden, maar individuele transportrechten vervallen; in plaats daarvan krijgt de groep een gezamenlijke pieklimiet.
Deelnemers moeten onderling regelen hoe zij pieken spreiden of verbruik afrekenen. Een collectief energiemanagementsysteem (EMS) is verplicht om de gezamenlijk afgesproken piek niet te overschrijden.
Er is een pilotfase van drie jaar waarin deelnemers zonder langdurige verplichting kunnen instappen.
Aansprakelijkheid bij overschrijding van de limiet ligt bij de groep; schade is verzekerbaar (maximaal €250.000 per geval).

Geschikte netburen zijn cruciaal: bedrijven moeten op hetzelfde ring-net, veld of onderstation zitten en bereid zijn langdurig samen te werken.
Belangrijke voorbeelden van energiehubs/GTO’s:
- A1 Bedrijvenpark Deventer en bedrijventerrein Medel (Tiel): gemeenten hebben samen met ondernemers hubs ingericht voor lege bedrijventerreinen.
- Hessenpoort (Zwolle): IKEA en Scania werken samen; juridische aspecten zijn belangrijk vanwege buitenlandse hoofdkantoren.
- Brainport Industrie Campus (Eindhoven): compleet turn‑key energiesysteem; echter langer verbonden aan de leverancier.
- Energiecollectieven zoals de Ecofactorij (Apeldoorn), Lage Weide (Utrecht) en strandpaviljoen‑hubs tonen creatieve oplossingen (batterijen, salderen bij strandtenten).
Financiering en motivatie:
- Gemeenten of parkmanagementorganisaties vervullen vaak een aanjagende rol.
- Financiële prikkels zijn bescheiden; de grootste motivatie is de toekomstige groeiruimte en aantrekkelijkheid van het bedrijventerrein.
- Netbeheerders en rijksoverheid stimuleren energiehubs via subsidies en procesondersteuning.

Informatievoorziening: inzicht in netburen en nettopologie is nog lastig; netbeheerders werken aan transparantie maar privacy en netplanning compliceren dit.
Samenwerkingsvorm: deelnemers bepalen zelf of zij een coöperatie, vereniging van eigenaren of andere rechtspersoon oprichten; afspraken over in‑ en uittreding, investeringen en verrekening moeten juridisch worden vastgelegd.
Toegang tot data: een collectief EMS is nodig om inzicht in verbruiksprofielen en onderlinge verrekening te krijgen.
Netcongestie: een energiehub werkt alleen als er lokaal nog voldoende ruimte is op de aansluiting; netbeheerders accepteren geen hubs op een al volgelopen lokale ring.
Wetgeving: de nieuwe energiewet en regels rond energiedelen zijn in ontwikkeling; er is nog onduidelijkheid over het combineren van cable pooling met GTO en over energiedeelconstructies.

Analyseer het eigen energieprofiel: bepaal piekverbruik per dag en seizoen, en kijk naar groeiplannen (elektrificatie, verduurzaming).
Identificeer netburen: vraag de netbeheerder (via procesregisseurs of taskforce) wie op dezelfde ring of veld zit en of er geschikte partners zijn.
Voer het gesprek: bespreek met potentiële partners de verdeling van kosten en baten, investeringen in bijvoorbeeld batterijen, en de gewenste samenwerkingsvorm.
Bepaal juridische en financiële structuur: stel een contract op voor de GTO en voor onderlinge verrekening; regel aansprakelijkheid en verzekeringen.
Gebruik beschikbare ondersteuning: het kennisplatform Energiehubs en de Taskforce Netoplossingen bieden stappenplannen, rekenmodules en voorbeelden.