Hoe verduurzamen we toerisme in Zeeland?
Hoe verduurzamen we toerisme in Zeeland? Die vraag staat centraal in het internationale project 3ST: Speeding up Sustainability Skills in Tourism. Op 22 oktober kwamen ondernemers, gemeenten, kennispartners en de Provincie Zeeland samen om de eerste resultaten uit de regionale pilots te bespreken. De uitkomst? Samenwerking maakt het verschil.
Vier pilots, één doel
Zeeland is één van de negen Europese regio’s die meedoet aan het 3ST-project. In vier Zeeuwse gemeenten zijn pilots opgezet rond de thema’s energie, afval en water:
- Middelburg: verduurzaming van horecapanden in de historische binnenstad, met nadruk op energiebesparing in keukens en andere intensief gebruikte ruimtes. Ondernemers, pandeigenaren en gemeente kijken samen hoe energiebesparing praktisch kan worden gerealiseerd in de vaak oude en monumentale panden van de binnenstad.
- Veere: gezamenlijke afvalinzameling bij strandpaviljoens, gericht op betere scheiding van plastic en drankverpakkingen en het zoeken naar praktische afspraken tussen ondernemers, gemeente en inzamelaar.
- Schouwen-Duiveland: parallel aan Veere werken ondernemers en gemeente aan gezamenlijke afvalscheiding in de kustzone. De pilot bouwt voort op een bestaande samenwerkingsstructuur en onderzoekt hoe die verder kan worden versterkt, onder meer door te verkennen of een aanpak zoals Green Key kan bijdragen aan blijvende verduurzaming.
- Goes: de pilot richt zich op het omgaan met de complexe waterhuishouding in het buitengebied (Wolphaartsdijk), waar toerisme, landbouw, natuur en waterbeheer elkaar raken. Periodes van droogte en wateroverlast wisselen elkaar af en vragen om nieuwe vormen van afstemming tussen ondernemers, waterschap, provincie en gemeente. De pilot verkent hoe deze partijen samen kunnen leren omgaan met schaarste, tegengestelde belangen en gedeelde verantwoordelijkheid.
Rode draden uit de Zeeuwse pilots
Wat leren we uit de pilots? De Zeeuwse voorbeelden laten één ding duidelijk zien: verduurzaming komt pas echt op gang als je het samen doet. Ondernemers, gemeenten en kennispartners maken alleen voortgang als ze blijven overleggen, elkaars belangen begrijpen en samen knopen doorhakken. Niet techniek, maar het proces en de menselijke kant vormen vaak de grootste uitdaging. Verandering vraagt vertrouwen, gedeelde verantwoordelijkheid en lef om samen beslissingen te nemen. Daarvoor zijn vaardigheden onmisbaar. Denk aan goed communiceren, samenwerken tussen disciplines en omgaan met verandering. Deze vormen de basis voor de volgende projectfase in 2025, waarin de samenwerking verder wordt verdiept en getest.
De ervaringen uit Zeeland leveren waardevolle lessen op voor andere regio’s in het internationale 3ST-project, dat samen met partners uit zes landen werkt aan versnelling van verduurzaming in toerisme.
